امام صادق علیهالسلام: ...إِنَّ أَمِيرَاَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِالسَّلاَمُ قَالَ عَلَى مِنْبَرِ اَلْكُوفَةِ: إِنَّ مِنْ وَرَائِكُمْ فِتَناً مُظْلِمَةً عَمْيَاءَ مُنْكَسِفَةً لاَ يَنْجُو مِنْهَا إِلاَّ اَلنُّوَمَةُ. قِيلَ: يَا أَمِيرَاَلْمُؤْمِنِينَ! وَ مَا اَلنُّوَمَةُ؟ قَالَ: اَلَّذِي يَعْرِفُ اَلنَّاسَ وَ لاَ يَعْرِفُونَهُ، وَ اِعْلَمُوا أَنَّ اَلْأَرْضَ لاَ تَخْلُو مِنْ حُجَّةٍ لِلَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ لَكِنَّ اَللَّهَ سَيُعْمِي خَلْقَهُ عَنْهَا بِظُلْمِهِمْ وَ جَوْرِهِمْ وَ إِسْرَافِهِمْ عَلَى أَنْفُسِهِمْ وَ لَوْ خَلَتِ اَلْأَرْضُ سَاعَةً وَاحِدَةً مِنْ حُجَّةٍ لِلَّهِ لَسَاخَتْ بِأَهْلِهَا، وَ لَكِنَّ اَلْحُجَّةَ يَعْرِفُ اَلنَّاسَ وَ لاَ يَعْرِفُونَهُ كَمَا كَانَ يُوسُفُ يَعْرِفُ اَلنَّاسَ وَ هُمْ لَهُ مُنْكِرُونَ...
امام صادق علیهالسلام: ...اميرالمؤمنين عليهالسّلام بر منبر كوفه فرمود: به راستى كه فتنههايى تاریک و كور و پوشیده پیش رو داريد كه جز نومه كسى از آن نجات نمىيابد،
به ایشان گفتند: اى اميرمؤمنان! نومه چيست؟
فرمود: كسى كه مردم را مىشناسد؛ ولى مردم او را نمىشناسند،
و بدانيد كه زمين از حجّت خداى عزّوجلّ خالى نمىماند ولى خدا به زودى ديدۀ خلقش را از او نابينا مىسازد به خاطر ظلم و جورشان و زيادهروى آنان نسبت به خودشان، و اگر زمين يک ساعت از حجّت خدا خالى بماند اهل خود را فرو مىبرد، لكن آن حجّت مردم را مىشناسد و آنان او را نمىشناسند، چنان كه يوسف مردم را مىشناخت و آنها او را نمىشناختند...
غیبت نعمانی، ص۱۴۱
الغیبة للشیخ الطوسی قَرْقَارَةُ عَنْ أَبِی حَاتِمٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَزِیدَ الْآدَمِیِّ بَغْدَادِیٌّ عَابِدٌ عَنْ یَحْیَی بْنِ سُلَیْمٍ الطَّائِفِیِّ عَنْ سمیل [شِبْلِ بْنِ عَبَّادٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا الطُّفَیْلِ یَقُولُ
سَمِعْتُ عَلِیَّ بْنَ أَبِی طَالِبٍ علیهما السلام یَقُولُ
أَظَلَّکُمْ فِتْنَةٌ مُظْلِمَةٌ عَمْیَاءُ مُکْتَنِفَةٌ لَا یَنْجُو مِنْهَا إِلَّا النُّوَمَةُ قِیلَ یَا أَبَا الْحَسَنِ وَ مَا النُّوَمَةُ قَالَ الَّذِی لَا یَعْرِفُ النَّاسُ مَا فِی نَفْسِهِ.
شیخ طوسی رحمه الله در "الغیبة" نیز نقل کرده: ابوطفیل میگوید: از امیرالمؤمنین علیه السلام شنیدم که میفرمود:
فتنهٔ کور و تاریکی شما را میگیرد و جز «نومه» نجات نمییابد. عرض کردند: یا اباالحسن، نومه چیست؟!
فرمودند: کسی که مردم ندانند در قلب او چیست.
بیان:قال الجزری فی حدیث علی علیه السلام و ذکر آخر الزمان و الفتن ثم قال خیر ذلک الزمان کل مؤمن نومة النومة بوزن الهمزة الخامل الذکر الذی لا یؤبه له و قیل الغامض فی الناس الذی لا یعرف الشر و أهله و قیل النومة بالتحریک الکثیر النوم فأما الخامل الذی لا یؤبه له فهو بالتسکین و من الأول حدیث ابن عباس أنه قال لعلی علیه السلام ما النومة قال الذی یسکت فی الفتنة فلا یبدو منه شيء.
جزری گوید: «نومة» عبارت است از فرد گمنامی که به او توجه نمیشود، یا کسی که اهل خیر و شر را نمیشناسد، یا کسی که در فتنه خاموش است و در این رابطه چیزی از او آشکار نمیشود.
بحارالانوار، ج٢، ص ٧٣
